Xotin-qizlar kengashlarining asosiy vazifalari, funksiyalari, huquqlari va majburiyatlari
Xotin-qizlar kengashlarining asosiy vazifalari quyidagilar hisoblanadi:
-xotin-qizlarni qo‘llab-quvvatlash, ularning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish hamda xotin-qizlarning ijtimoiy-siyosiy hayotdagi roli va faolligini oshirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqish, ularning bu boradagi savodxonligini oshirishga qaratilgan tadbirlar o‘tkazish;
-xotin-qizlar manfaatlarini himoya qilishga oid qonun hujjatlari hamda dasturlarning ishlab chiqilishi va ularning ijrosi ta’minlanishida to‘siq bo‘layotgan muammolarni bartaraf etish bo‘yicha takliflarni ishlab chiqish;
-xotin-qizlarning muammolarini o‘rganish hamda yordamga muhtoj va og‘ir ijtimoiy ahvolga tushib qolgan xotin-qizlarga, shu jumladan nogironligi bo‘lgan ayollarga o‘z vaqtida ijtimoiy-huquqiy, psixologik va moddiy yordam ko‘rsatish yuzasidan Mahalla va oilani qo‘llab-quvvatlash vazirligining hududiy bo‘linmalariga hamda vakolatli davlat organlariga takliflar kiritish;
-xotin-qizlarni oilaviy va xususiy tadbirkorlikka, hunarmandchilikka keng jalb etish ishlarini tashkillashtirishga ko‘maklashish orqali ularning bandligini ta’minlash uchun vakolatli organ va tashkilotlarga takliflar kiritish;
-xotin-qizlarni qo‘llab-quvvatlash borasida amalga oshirilayotgan ishlar va islohotlarning mazmun-mohiyatini xotin-qizlar e’tiboriga yetkazish;
-xotin-qizlarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga daxldor masalalarni har tomonlama tahlil qilish, ularni bartaraf etishning eng maqbul yo‘llarini aniqlash maqsadida ijtimoiy so‘rovlar o‘tkazilishini tashkil etish;
-iqtidorli, faol va tashabbuskor xotin-qizlarni, Zulfiya nomidagi Davlat mukofoti hamda “Mo‘tabar ayol” ko‘krak nishoni sohibalarini ayollar va qizlarning ijtimoiy-siyosiy hayotdagi faolligini oshirish, ularni mahallalar va oilalardagi ijtimoiy-ma’naviy muhitni mustahkamlash borasidagi targ‘ibot-tashviqot ishlariga keng jalb etish choralarini ko‘rish;
-oilaviy qadriyatlarni mustahkamlash, xotin-qizlar bilan ishlash bo‘yicha komissiyalarga hamda xotin-qizlar masalalari bo‘yicha boshlang‘ich tashkilotlarga uslubiy-amaliy ko‘maklashish.
 Xotin-qizlar kengashlari o‘z zimmasiga yuklatilgan vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni bajaradi:
-doimiy ravishda xotin-qizlarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini ta’minlashga to‘siq bo‘layotgan muammolarni bartaraf etish bo‘yicha takliflar ishlab chiqadi;
-xotin-qizlarning muammolarini o‘rganish natijalari asosida yordamga muhtoj, nogironligi bo‘lgan va og‘ir ijtimoiy ahvolga tushib qolgan xotin-qizlarga ijtimoiy-huquqiy, psixologik va moddiy yordam ko‘rsatish bo‘yicha Mahalla va oilani qo‘llab-quvvatlash vazirligining hududiy bo‘linmalariga hamda vakolatli davlat organlariga takliflar kiritadi;
-yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash, oiladagi kelishmovchiliklarni to‘g‘ri hal qilish hamda oilalarni mustahkamlash, erta nikoh va ajralishlarning oldini olish bo‘yicha takliflar ishlab chiqadi va ularni amalga oshirishga ko‘maklashadi;
-xotin-qizlarni oilaviy va xususiy tadbirkorlikka, hunarmandchilikka keng jalb etish, kreditlar ajratish orqali ularning bandligini ta’minlashga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish yuzasidan takliflarni vakolatli davlat organlarga kiritadi;
-xotin-qizlarga ularning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish sohasida amalga oshirilayotgan islohotlarning mazmun-mohiyatini yetkazadi;
-mahallalarda xotin-qizlar ishtirokida o‘tkaziladigan tadbirlarlarni tashkillashtirishda fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlariga yaqindan ko‘maklashadi;
-xotin-qizlarning huquq va qonuniy manfaatlarini ro‘yobga chiqarilishi yuzasidan jamoatchilik fikrini tahlil qilib boradi;
-xotin-qizlarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga daxldor masalalar yuzasidan ijtimoiy so‘rovlar o‘tkazadi, shuningdek, ushbu masalalarda konferensiyalar, seminarlar, davra suhbatlarini tashkil etishda ishtirok etadi;
-mahallalarda huquqbuzarliklar sodir etishga moyilligi bo‘lgan, jazoni ijro etish muassasalaridan ozod qilingan, og‘ir ruhiy holatga va ijtimoiy vaziyatga tushib qolgan xotin-qizlarga har tomonlama yordam ko‘rsatish masalalarini muhokama qiladi va amalga oshiriladigan zarur amaliy chora-tadbirlarni belgilaydi.
Xotin-qizlar kengashlari zimmasiga yuklatilgan vazifalar va funksiyalarni bajarish uchun quyidagi huquqlarga ega:
Mahalla va oilani qo‘llab-quvvatlash vazirligining hududiy bo‘linmalari, davlat organlari, xo‘jalik birlashmalaridagi xotin-qizlar masalalari bo‘yicha boshlang‘ich tashkilotlarning yig‘ilishlari va boshqa ommaviy tadbirlar to‘g‘risidagi axborotni olish hamda mazkur tadbirlarda ishtirok etish;
Mahalla va oilani qo‘llab-quvvatlash vazirligining hududiy bo‘linmalari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahar hamda tuman (shahar)lar hokimliklari hamda boshqa tashkilotlar rahbarlariga xotin-qizlar kengashlari vakolatiga kiradigan masalalar yuzasidan takliflar kiritish;
-xotin-qizlarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini ta’minlash ishlarini kuchaytirish bo‘yicha taklif va tavsiyalarni ishlab chiqish hamda amalga oshirish uchun tegishli davlat organlaridan zarur bo‘lgan axborotlar, statistika va boshqa materiallarni belgilangan tartibda olish;
-davlat organlari tomonidan ishlab chiqilgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarining jamoatchilik muhokamasida ishtirok etish;
-xotin-qizlar kengashlari majlislarida muhokama qilinadigan masalalarni yoritish bo‘yicha ommaviy axborot vositalari bilan hamkorlik qilish;
-xotin-qizlar, ayniqsa yordamga muhtoj va og‘ir ijtimoiy ahvolga tushib qolgan xotin-qizlar, shu jumladan nogironligi bo‘lgan ayollar uchun nazarda tutilgan imtiyozlar haqidagi qonun hujjatlarining ijrosi ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirish;
-xotin-qizlarning murojaatlariga davlat organlari va boshqa tashkilotlar tomonidan berilgan javoblarni tahlil qilish;
-o‘zlariga yuklatilgan vazifalarni bajarish uchun konferensiyalar, forumlar, seminarlar, davra suhbatlari va boshqa tadbirlarni tashkil etish.
Xotin-qizlar kengashlari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega bo‘lishi mumkin.
 Xotin-qizlar kengashlarining o‘z faoliyatini amalga oshirish doirasidagi majburiyatlari:
-qonun hujjatlar va mazkur Nizom talablariga rioya etishi;
-fuqarolarning or-nomusi va qadr-qimmatini tahqirlashga, ularning shaxsiy hayotiga aralashishga yo‘l qo‘ymasligi;
-jamoatchilik nazoratini amalga oshirish davomida olingan axborotning, agar bunday axborotni tarqatish qonun bilan cheklangan bo‘lsa, maxfiyligiga rioya qilishi.
Xotin-qizlar kengashlari o‘z zimmasiga qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa majburiyatlarni ham olishi mumkin.